TeraŹniejszoŚĆ ŁemkÓw |
|
Dawne gęsto zaludnione tereny to teraz pusty, dziki i zdawałoby się pierwotny teren Beskidu Niskiego. Ale zagłebiając się w ten gąszcz uważny obserwator zauważy
jabłonie rosnące w gęstym lesie, ślady po studniach, fundamentach domów, |
|
piwnicach |
|
resztki kapliczek i dawnych cerkwi, pomniki cmentarne.
Ludzie, którzy zamieszkiwali te tereny odeszli już w zapomnienie. Ale
nieliczni przeżyli. I chociaż mieszkają daleko czują się związani ze
swoją dawną ojczyzną.
|
|
| kapliczki przydrożne |
|
Cmentarz w Lipowcu (2004r) |
|
Cmentarz na Tarnawce (2005r) |
|
|
|
|
Teraz Łemkowie - to mniejszość etniczna, licząca około 60 - 70 tysięcy
osób. W przeszłości zamieszkiwali tzw. Łemkowszczyznę, czyli Beskid
Niski i część Beskidu Sądeckiego. W związku z akcją "Wisła" (z 1947 roku; potępioną przez Senat RP w 1990 r.), w wyniku której Łemkowie
zostali przesiedleni, większość mieszka poza swoim rodzimym terenem
w województwach: warmińsko-mazurskim, lubuskim, zachodniopomorskim i
dolnośląskim. Część Łemków podkreśla swoją przynależność do narodu ukraińskiego,
inni deklarują się jako odrębna mniejszość narodowa.
Nauka łemkowskiego języka mniejszości jest realizowana poprzez
Stowarzyszenie Łemków i niektóre publiczne placówki oświatowe.
Łemkowie identyfikujący się z narodem ukraińskim to z reguły wierni
Kościoła Katolickiego Obrządku Biznatyjsko - Ukraińskiego, zaś Łemkowie
uważający się za odrębny naród deklarują przynależność do Polskiego
Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
|
|
Główne organizacje:
|
- Zjednoczenie Łemków (członek Związku Ukraińców w Polsce),
- Stowarzyszenie Łemków,
- Rusiński Demokratyczny Krąg Łemków "Hospodar",
- Stowarzyszenie "Ruska Burska" w Gorlicach,
- Towarzystwo na Rzecz Rozwoju Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej.
|
|
Największe imprezy kulturalne:
|
- Łemkowska "Watra" w Zdyni,
- "Watra na Obczyźnie" w Michałowie,
- "Od Rusal do Jana" w Zyndranowej k. Dukli.
- Najważniejsze tytuły prasowe:
- "Besida" - kwartalnik,
- "Zahoroda" - kwartalnik,
- "Łemkiwska Storinka" - dodatek ukraińskiego tygodnika
"Nasze Słowo".
|
| Zespoły muzyczne grajace muzyke łemkowska |
|
|
|
|
- Julia Doszna i Krzysztof Pietrucha
|
|